ایران ریپورتس – گروه اقتصاد
شب گذشته، در میان نوای عزاداری هیأت الرضا علیهالسلام در پردیسان، سخنانی به میان آمد که فراتر از یک منبر معمولی، نقشه راه نبرد اقتصادی امروز را ترسیم کرد. آیتالله یوسفی گیلانی، مدیری که سالهاست در سنگر «اقتصاد مقاومتی» و در دل حوزههای علمیه به تربیت نیرو و تئوریزهکردن مقاومت اقتصادی مشغول است، با بیانی هشداردهنده، چرایی شکستهای پیاپی اقتصادی را نه در ویترین «گرانفروشی»، که در سیاستهای پنهان «گرانسازی» ریشهیابی کرد.
این گزارش، تحلیلی است بر محورهای کلیدی سخنان این استاد حوزه که اقتصاد را «تنگه احد» امروز و «جنگ وجودی» با استکبار را در گرو معیشت مردم میداند.
اقتصاد، آوردگاه اصلی جنگ وجودی
جمهوری اسلامی ایران، از بدو پیروزی، در یک نبرد تمدنی و وجودی با استکبار جهانی قرار داشته است. پیروزیهای ایران در عرصههای نظامی، امنیتی، علمی و سیاسی، دشمن را به این جمعبندی رسانده که تنها راه ضربهزدن، فروپاشی از درون و از مسیر اقتصاد است.
آیتالله یوسفی گیلانی با یادآوری واقعه تاریخی جنگ رمضان، تنگه احد را استعارهای دقیق از موقعیت امروز میداند: «تنگه احد در جنگ رمضان، اقتصاد است.» در تاریخ اسلام، غفلت از حفاظت از تنگه احد، شکستی تلخ را رقم زد. امروز نیز غفلت از اقتصاد، خیانت به تنگه استراتژیک نظام اسلامی است. جمله طلایی وی در این زمینه روشنگر است: «اگر دوباره به سفره و معیشت مردم فشار بیاوریم، دشمن دوباره به ما حمله میکند.»
این گزاره، رابطهای علت و معلولی را فریاد میزند: فشار اقتصادی داخلی = چراغ سبز و امید برای حمله دشمن. وجود نظام اسلامی خود عامل نابودی استکبار است، اما این نابودی زمانی محقق میشود که جبهه داخلی مستحکم بماند.
زخم لیبرالهای اقتصادی و درس عبرت سال ۱۴۰۴
یکی از ارکان سخنان آیتالله یوسفی گیلانی، تیر خلاصی بود به جریان لیبرال اقتصادی در داخل. وی با اشاره به «جنگها و کودتای سال ۱۴۰۴» – که اشارهای است به التهابها و فتنههای اقتصادی-اجتماعی آن مقطع – عملکرد لیبرالها را عامل کلیدی فشار بر مردم معرفی کرد: «عمل به سفارشهای لیبرالهای اقتصادی باعث شد زندگی بر مردم سخت بشود و این موضوع برای دشمن امیدآفرینی کرد و زمینه حمله به کشور را ایجاد کرد.»
این فراز، یک هشدار تاریخی است. تکرار سیاستهای نئولیبرالی، ارزپاشی، بیتوجهی به تولید داخل و دلبستن به نسخههای صندوق بینالمللی پول نه تنها گرهای از مشکلات باز نمیکند، بلکه مستقیماً به اتاق فکر دشمن امید میدهد و محاسبات آنها را برای ضربه زدن به ایران تغییر میدهد. لیبرالها، در این تحلیل، ناخواسته یا خواسته، نقش اسب تروآ را در جبهه اقتصاد ایفا کردهاند.
اشتباه بزرگ: دعوا بر سر گرانفروشی، غفلت از گرانسازی
شاید بدیعترین و چالشیترین بخش سخنان، خطکشی شفاف میان دو مفهوم «گرانفروشی» و «گرانسازی» باشد. آیتالله یوسفی گیلانی با صراحت میگوید: «آدرس غلط میدهند که مشکل از گرانفروشی است. ما گرانفروشی نداریم، مشکل از گرانسازی است!»
وی با استناد به سیره اهل بیت علیهمالسلام استدلال میکند که ائمه علیهمالسلام هرگز با معلول نجنگیدند. جنگ آنها با «عوامل گرانسازی» بود، نه با تاجری که مجبور است در بستر تورمی، کالایش را با قیمت روز بفروشد. روایات نیز مؤید آن است که وقتی یک سیستم دچار گرانسازی شود، جلوگیری از افزایش قیمتها «تکویناً غیرممکن» است.
گرانسازی یعنی سیاستهای کلان اقتصادیای که به رشد نقدینگی، کاهش ارزش پول ملی، قطع زنجیرههای تولید و دلالپروری دامن میزند. در این بستر، کاسب خردهپا برای بقا مجبور به افزایش قیمت است و آن وقت، دستگاههای نظارتی به جای تمرکز بر «سیاستگذار گرانساز»، به جان «معلول بیگناه» میافتند. این انحراف تحلیلی، آدرس غلطی است که مانع حل ریشهای مشکل میشود.
فراخوان به خواص و مردم؛ وحدت یا انشقاق؟
آیتالله یوسفی گیلانی در پایان، آدرس نجات را در بازگشت به مطالبهگری هوشمندانه میداند. وی همگان، از خواص گرفته تا «مردم کف خیابان» را مخاطب قرار میدهد و میگوید: «باید مطالبه و کمک کنند که دیگر به سیاستهای گرانسازی عمل نشود، و گرنه در صف متحد مردم انشقاق ایجاد خواهد شد.»
این هشدار نهایی، تلنگری به دو جبهه است: خواص ساکت و مردم ناآگاه. اگر فشار اقتصادی ناشی از سیاستهای غلط، متوقف نشود، صبر جامعه لبریز و اعتماد به نظام تصمیمگیر آسیب میبیند. نتیجه این انشقاق، نه تنها شکاف میان مردم و حاکمیت، که تزلزل در «جبهه واحد» در برابر دشمن خارجی است.
سخن پایانی
ایران ریپورتس بر این باور است که تحلیل آیتالله یوسفی گیلانی، نقشهای شفاف برای خروج از بنبستهای مزمن اقتصادی است. تنگه احد اقتصاد را باید با سیاستهای مقاومتی حفظ کرد، نه با نسخههای لیبرالی که بارها شکست خود را ثابت کردهاند. اولین قدم برای این محافظت، تشخیص درست درد است: درد ما «گرانسازی» است، نه «گرانفروشی». و تا زمانی که انگشت اتهام به سوی معلول نشانه میرود، عامل اصلی در سایه به کار خود ادامه خواهد داد و تهدید حمله دشمن نیز هر روز جدیتر از دیروز بر سر این مرز و بوم سایه خواهد افکند.