دکتر مهدیه شادمانی | ایران ریپورتس
در روزهایی که زمزمههای «امنیت دستهجمعی در جهان اسلام» از تریبونهای داخلی نیز به گوش میرسد، یک پرسش کلیدی مطرح است: آیا «ناتوی اسلامی» سپر دفاعی ایران میشود یا اهرمی برای مهار آن؟
دکتر مهدیه شادمانی، عضو هیئت علمی دانشگاه، در تحلیلی تند و راهبردی که در اختیار ایران ریپورتس قرار داده، پاسخ روشنی به این پرسش میدهد: «این پروژه، نه مسیر پیشرفت، که ابزاری برای فشار بر ایران است.»
واقعیت تلخ؛ جنگ سردی که تمام نشده است
دکتر شادمانی با کنار زدن پردههای دیپلماتیک، ایده «ناتوی اسلامی» را در بستر واقعیِ رقابتهای تاریخی تحلیل میکند. او یادآور میشود که روابط ایران و برخی دولتهای عربی، طی چهار دهه گذشته نه بر پایه اعتماد، که بر اساس یک «جنگ سرد منطقهای» تعریف شده است.
در این معادله، بسیاری از پایتختهای عربی، نفوذ جمهوری اسلامی را نه یک همکاری برادرانه، که تهدیدی برای موازنه قوای خود تلقی کردهاند. نویسنده هشدار میدهد که همین بیاعتمادی مزمن، هرگونه اتحاد نظامی را از پایه سست میکند.
دست پنهان غرب در اتحادهای عربی
در بخش دیگری از این تحلیل، به نقش محوری آمریکا اشاره میشود. به گفته شادمانی، غرب همواره با چتر امنیتی خود بر سر کشورهای عربی، به دنبال «مهار نفوذ ایران» بوده است. از این منظر، یک پیمان نظامی اسلامی، بدون خروج نیروهای فرامنطقهای، صرفاً شوی تبلیغاتی برای صورتبندی جدید همان سیاست قدیمی خواهد بود.
«جنگ سوم تحمیلی»؛ الگوی هشداردهنده
نویسنده با اشاره به تجربهی تنشهای اخیر (که از آن به عنوان جنگ سوم تحمیلی یاد میکند)، محاسبات اشتباه برخی دولتهای عربی را گوشزد میکند. تصور اینکه فشار نظامی میتواند موازنه را به سود محور واشنگتن-تلآویو تغییر دهد، با واکنش بازدارنده ایران و ایجاد ناامنی در بازار انرژی خنثی شد. پیام این سطرها روشن است: ایران اهل باجدهی در پوشش برادری نیست.
سایه سنگین پیمان ابراهیم بر ایدههای وحدت اسلامی
مهمترین بخش تحلیل به روندهای جاری اختصاص دارد. شادمانی با اشاره به تلاشهای دولت ترامپ برای گسترش پیمان ابراهیم و ایجاد همگرایی نظامی عربی-اسرائیلی، تأکید میکند که «ناتوی اسلامی» در چنین ظرفی، بیش از آنکه به سود جهان اسلام باشد، بستری برای تشدید تنشها و مشروعیتبخشی به اتحاد با تلآویو علیه ایران خواهد بود.
نتیجهگیری ایران ریپورتس:
تحلیل دکتر شادمانی، تلنگر سختی به آرمانگرایان است. در شرایطی که بیاعتمادی تاریخی، رقابتهای ژئوپلیتیکی و پروژههای غربی-عبری سایه خود را بر سر هرگونه همکاری افکنده، ظرفیت جهان اسلام به جای پیشرفت، میتواند به ابزاری در راستای مهار و فشار بر ایران تبدیل شود. گویی «ناتوی اسلامی» قبل از آنکه ایران را در برابر تهدیدات بیمه کند، باید از تیغ تیز متحدانی گذر کند که سالها در جبهه مقابل ایستادهاند.
پایان گزارش | ایران ریپورتس