به قلم : دکتر سیدوفا مشکوة
چکیده
هدف اصلی این مقاله، تحلیل نظاممند موانع توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی در ایران و تبیین پیامدهای آن بر پایین ماندن سهم ارزش افزوده در مقایسه با خامفروشی است. این پژوهش با تلفیق یافتههای چندین مطالعه میدانی در استانهای مختلف (از جمله فارس، خوزستان، شهرستانهای فریدن و کامیاران) و با استفاده از رویکردی ترکیبی (تحلیل SWOT، تحلیل عاملی تأییدی، و نظریه بنیانی) انجام شده است. نتایج نشان میدهد صنایع تبدیلی در ایران با چالشهای ساختاری عمیقی مواجه هستند که سهم ارزش افزوده این بخش را به حدود ۲۳-۲۵ درصد محدود کرده، درحالی که این رقم در کشورهای درحال توسعه تا ۹۵ درصد قابل ارتقاست . موانع اصلی در چهار دسته کلی اقتصادی-مالی، مدیریتی-ساختاری، سیاستگذاری-حمایتی و بازار-فناوری دستهبندی میشوند. خروج از وضعیت کنونی و افزایش ارزش افزوده، مستلزم اجرای راهبردهای یکپارچه و محلیسازیشده شامل آمایش سرزمینی صنایع، اصلاح قوانین حمایتی، تامین مالی هدفمند و توسعه شرکتهای دانشبنیان است.