تهدید جدیدی به نام مومو

چالش مومو آزار و اذیت روانی کاربران را در اهداف اصلی خود دارد ؛ کاربرانی که معمولاً کودک یا نوجوان اند و با حس کنجکاوی علاقه دارند چیزهای جدید را تجربه کنند.

به گزارش ایران ریپورتس ، بعد از کمتر شدن سر و صدای بازی نهنگ آبی اکنون شاهد چالش بیمارگونه و وسواسی مومو (Momo) در فضای مجازی هستیم که با هدف ترغیب جوانان و نوجوانان به خودکشی طراحی شده و موجب ترس و وحشت بسیاری از کاربران اینستاگرام و پیام رسان واتساپ گردیده است.

این چالش از اوایل اسفند ۹۷ در شبکه اجتماعی واتساپ به راه افتاده و تصویر طراحی شده چهره زنی ترسناک با صورت آویزان و چشم های بزرگ است که روی پروفایل تماس گیرنده قرار دارد و به کاربران به خصوص نوجوانان که آمار زیادی از تعداد کاربران فضای مجازی را به خود اختصاص داده‌اند پیام داده و می پرسد “آیا مایل به بازی هستی؟” یا  “آیا مطمئن هستی که میخواهی این بازی را انجام بدهی و در وسط بازی پشیمان نمیشوی؟”

اینگونه سوالها مخاطب را تحت تاثیر ضمیر ناخودآگاه قرار میدهد و تحریک به شروع بازی می کند و کاربر رسماً وارد مرحله اول این بازی یا در واقع این چالش خطرناک می‌شود.

تاثیر ضمیر ناخودآگاه در قربانی شدن کاربر:

ضمیر ناخودآگاه پدیده ای است که اثر بزرگی روی زندگی روزمره مان دارد و در واقع خدمتگزاری بی چون و چراست که شب و روز کار میکند تا رفتار را هماهنگ با احساسات کند. در واقع هر پیامی که به مغز خطور می کند یا گفته می شود، در ضمیر ناخودآگاه تاثیر می گذارد.

ذهن ناهوشیار با تمام نیرو و قدرتش، قوه استدلال و منطق و تعقل ندارد. پیغام هایی را که وارد آن می شوند بی چون و چرا میپذیرد و دقیقاٌ اجرا می کند ، حتی اگر این پیغام ها غیر منطقی و دروغ باشند.

قسمتی از مغز که بادامه یا آمیگدال نام دارد در اعمال دستگاه عملکرد ناخودآگاه نقش عمده ای دارد.

آمیگدال حاوی نورون های بسیاری است که ترس را تحت تاثیر قرار‌میدهد.

از همین رو چهره طراحی شده مومو در این چالش ویژگی های ترساننده ای دارد که ناخودآگاه روی ذهن مخاطب تاثیر میگذارد و باعث خواب های پریشان نوجوانان میشود.

همچنین هنگامی که با جملات تهدیدآمیز و خشونت با مخاطب صحبت میشود ضمیر ناخودآگاه یا ذهن ناهوشیار باعث میشود حالت عصبانیت و ناراحتی در مخاطب بروز کند.

ابزار تاثیر گذاری روی ضمیر ناخودآگاه در چالش مومو :

بعد از اینکه مومو با کاربر ارتباط برقرار کرد و کمی بیشتر به او نزدیک شد و متوجه شد که کاربر نوجوان یا کودک است، سمت و سوی فعالیت‌های خود را با استفاده از دو ابزار “ترس” و “شیب لغزان” به سمت تحریک نوجوانان نسبت به انجام اموری خطرناک می‌برد.

ترس:

تکنیک ترس ابزاری برای اقناع مخاطب برای انجام کاری است که غالباً مخاطب تمایلی به انجام آن ندارد.

 مواردی که در آن از این تکنیک استفاده شده سعی در طرح یک مشکل یا بزرگ نمایی یک مسئله می کنند تا پس از آن با ارائه راه حلی مطابق با هدف خود به نتیجه دلخواه نظر خود برسند.

شیب لغزان:

در این چالش از تکنیک شیب لغزان نیز استفاده شده است.

در تکنیک شیب لغزان به برونداد منفی هشدار داده میشود.

بر اساس این تکنیک یک ایده یا فکر یا موضوع حتی عقلانی با این استدلال رد می‌شود که می‌تواند گام‌های اولیه باشد برای افتادن در یک شیب لغزنده و بدین‌ترتیب در آینده منجر به پیامدهای ناگواری برای مخاطب شود.

این چالش ابتدا به وسیله این تکنیک ها و نفوذ در ضمیر ناخودآگاه  منجر به رفتارهای تقلیدی خود آزارانه ای و در نهایت موجب یک خودکشی تقلیدی می‌شود؛ مثلاً با ظاهر ترسناک خود از کاربر میخواهد نیمه شب بیدار شود و یک فیلم ترسناک ببیند یا قبل از خواب سر خود را به دیوار بکوبد یا لب خود را ببُرد و تهدید می کند که اگر این کار را انجام ندادی اطلاعات تو را هک و پخش می کنم و به خانواده ات آسیب میزنم و رفتارهای خود آزارانه دیگری از مخاطب میخواهد که در نهایت به خودکشی تقلیدی کاربر می انجامد.

چالش مومو آزار و اذیت روانی کاربران را در اهداف اصلی خود دارد ؛ کاربرانی که معمولاً کودک یا نوجوان اند و با حس کنجکاوی علاقه دارند چیزهای جدید را تجربه کنند.

 از آنجایی که کودکان و بعضی نوجوانان قدرت تشخیص واقعیت و تخیل را به درستی ندارند، ممکن است با تاثیر مومو روی ضمیر ناخودآگاهشان خطرات جسمی، روحی، روانی، قانونی و .. متوجهشان شود.

نوجوانان با توجه به اقتضای سن و خصوصیات مربوط به مسائل بلوغشان مثل استقلال طلبی، کنجکاوی، علاقه مندی به کسب تجربیات جدید و عدم تمایلشان به مشورت یا در میان گذاشتن مسائلشان با والدین یا مربی بیشتر در معرض خطر این قبیل چالش ها در فضای مجازی هستند.

والدین چه کنند؟

1. به این خاطر که برای کودکان تفکیک واقعیت از تخیل بسیار مشکل است و چالش هایی مثل مومو منجر به شکل گیری فوبیاهای مختلفی در آینده میشود توصیه می شود که والدین نظارت کافی را بر عملکرد فرزندانشان در فضای مجازی داشته باشند و کودکان و نوجوانان زیر ۱۵ سال را تنها در فضای مجازی رها نکنند.

2. تهدیدات مومو را جدی نگیرند اما در خصوص بستر آموزشی آنلاین فرزند خود حساس باشند و اگر مدرسه در پیام رسانهای خارجی گروه ها و کانال های مدرسه را تشکیل داده حتماً تذکر دهند که نرم افزارهای داخلی و ایمن را جایگزین کنند.

3. خانواده ها به جای ارسال پیام ها و کلیپ های چالش مومو برای فرزندانشان حتماً رو در رو با فرزند خود گفتگو کنند و با آگاهی دادن به او از اضطراب ها و نگرانی های فرزندشان بکاهند.

4. نوجوانان با توجه به اینکه در این سن درگیر مسائل خاص بلوغ خود می شوند شاید نتوانند با مادر یا مربی ارتباط برقرار کنند لذا خانواده ها به فرزند خود موارد استفاده از شماره تلفن های پلیس فتا و بخصوص اورژانس اجتماعی را  آموزش دهند که در مواقع لزوم بتوانند به این وسیله با کارشناسانی که نسبت به او و مسائلش شناخت کافی دارند صحبت کنند.

5. نشانه های زیر نشانه های بروز خطر است که باید حساسیت والدین را به دنبال داشته باشد:

خاموش بودن طولانی تلفن همراه ،

پنهان کردن موبایل ،

مشغول بودن با موبایل در رختخواب ،

مکالمه طولانی در خلوت مثلاً اتاق خواب یا حیاط و ..

در چنین مواردی باید بین اعضای خانواده فضای دوستانه و صمیمی وجود داشته باشد تا راحت به توان سر صحبت را باز کرد بدون اینکه نوجوان احساس کند حریم شخصی اش شکسته شده است در غیر این صورت، وضعیت همیشه در همه موارد از جمله استفاده از تلفن همراه دشوار و پیچیده خواهد بود.

6. والدین اغلب اوقات نقطه آغاز برای برقراری ارتباطی هستند که نوجوانان با یک گوشی هوشمند برقرار می‌کنند و نگرش های والدین تاثیر قابل توجهی بر نگرش فرزندانشان دارد؛ بنابراین والدین به عنوان یک الگو برای استفاده از ابزارهای دیجیتالی باید از خود بپرسند که آیا الگوی مناسبی برای فرزند خود هستند؟؟ تلفن هوشمندی که از آن استفاده می‌کنند آیا وسیله ای مفید برای اهداف متفاوت آموزشی و کاری استفاده میشود یا برای سرگرمی و بطالت وقت؟! تلفن همراه هوشمند با توجه به استفاده ای که از آن می شود، هم می‌تواند مفید واقع شود هم مضر و زیان آور !

وظیفه مدارس در جلوگیری از تهیدات فضای مجازی چیست؟

1. مدارس به والدین هشدار بدهند و برای والدین و دانش آموزان بستر آموزشی در خصوص فرصت ها و تهدیدهای فضای مجازی و سواد رسانه ای فراهم نمایند.

2. در صورتی که برای آموزش های آنلاین نیاز به بستر دیگری به جز برنامه شاد می باشد حتماً از نرم افزار ها و پیام رسان های داخلی از قبیل آی گپ، ایتا و گپ استفاده شود و قبل از استفاده نیز آموزش های لازم را به دانش آموزان

 در خصوص استفاده درست از تلفن هوشمند و فضای مجازی ارائه دهند و دانش آموزان را اصلاً به نرم افزار های خارجی از جمله اینستاگرام ،تلگرام و واتساپ هدایت نکنند.

دانش آموزان در فضای مجازی چگونه عمل کنند؟

1. دانش آموزان نیز باید خودآگاه خود را بشناسند و مدیریت امور را به دست خودآگاه شان دهند؛ در این زمینه از مشاور مدرسه خود کمک بگیرند.

 2. بدانند بدون آگاهی وارد شدن به فضای مجازی ممکن است خطرات زیادی را پیش رویشان بیاورد؛ پس در فضای مجازی با هوشیاری و روحیه نقاد وارد شوند.

3. مسائلی که در فضای مجازی و مربوط به دنیای دیجیتال است گاهی ممکن است خیلی پیچیده تر از آن چیزی باشد که آنها فکر می کنند در صورتی که مشکلی در این فضا برایشان رخ می دهد حتماً با والدین یا مربی خود در میان بگذارند.

4. در صورتی که با مومو پیامی رد و بدل نمودند بهتر است سیمکارت خود را تغییردهند و از سیمکارت قبلی استفاده نکنند.

نویسنده: معصومه محمدی رابع؛ فعال حوزه تربیت کودک و نوجوان، خبرنگار، کارشناس فضای مجازی و مدرس سواد رسانه 

نظر دهید

ایمیل شما به صورت عمومی نمایش داده نمی شود